Beslissen: lang nadenken of juist niet?

Gepubliceerd op 7 november 2018 16:26

In ons economisch model gaan we er vanuit dat een consument zich eerst goed informeert, de voor en tegens op een rijtje zet en op basis daarvan tot een goede beslissing komt. Maar is dat wel zo?

Ap Dijksterhuis, hoogleraar psychologie van het onbewuste aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, legt uit dat het niet zo simpel is. Hij zegt: "een goed criterium om de kwaliteit van een beslissing  vast te stellen  is om te kijken hoe tevreden je achteraf bent". En dat heeft niet altijd te maken met de hoeveelheid informatie die je (bewust) verzameld hebt.  

Je bewuste denken is zeer beperkt met betrekking tot zijn capaciteit. Wanneer het aantal alternatieven te groot wordt, werkt dat verlammend en kiezen we niet. Ook wanneer de beslissing complex wordt en er veel variabelen in het spel zijn (huis, auto) kunnen we met ons bewuste denken dit niet zo goed aan. Het onbewuste denken kan echter héél véél informatie aan, en héél snel.  Is het mogelijk om daar gebruik van te maken? Jazeker! We kennen allemaal de bekende uitspraak 'er een nachtje over slapen'. Wat we dan doen, of we nu echt slapen of dat we gewoon even iets anders gaan doen, is het onbewuste aan het werk zetten. En dat onbewuste communiceert vervolgens met een 'gevoel' wat de uitkomst is. Je weet vaak niet waarom, maar 'ineens' weet je zeker wat je moet doen. 

Wanneer je lang gaat nadenken (bewust denken)  maak je argumenten die verbaliseerbaar zijn belangrijker: je kunt ze met woorden benoemen. Argumenten die niet verbaliseerbaar zijn, worden dan niet meegenomen. Denk bijvoorbeeld bij de keuze voor een schilderij of de keuze voor een soort jam. Het zelfde gaat op wanneer je onder woorden probeert te brengen waarom je van je partner houdt. 

Conclusie: wanneer je een eenvoudige beslissing moet nemen en het aantal variabelen beperkt is (schoenen kopen: je hebt te maken met draaggemak, kleur en prijs) is het goed om je bewuste denken in te schakelen. Gaat het echter om een complexere situatie zoals een huis kopen of een relatie aangaan, dan doe je er goed aan je onbewuste denken aan het werk te zetten. Soms 'slaap je er een nachtje over' en soms weet je het zomaar meteen, zonder dat je (bewust) kunt uitleggen waarom. Maar je onbewuste weet wel beter!


 »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.